Каз омэсе, каз йолку

Каз — ул кешеләр тарафыннан кулга ияләндерелгән иң борынгы кошларның берсе. Безнең борынгы әби-бабайлар да бу кошны, әлбәттә бик теләп асраганнар. Беренчедән аның мамыгыннан мендәр, түшәк, ястыклар ясаганнар. Гомумән, мендәр өеменнән башка татар өен күз алдына китереп тә булмый. Икенчедән, каз итеннән бик оста итеп аш-су әзерләгәннәр: каз бәлеше, каз коймагы, каз тәбикмәге, каклаган каз дисеңме. Җәй көне кипкән каз ите белән ит юклыгы да бик сизелмәгән. Каз маен хәтта дәвалау өчен саклаганнар: кышкы суыкларда бит, колак очлары өшесә, каз мае сөрткәннәр, салкын тигәндә дә каз маен эретеп эчкәннәр.

Инде борынгы йолаларга килсәк, анда каз билгеле бер урын алып торган. Улы яки кызының үз тормышын корыр вакыты җитсә, ана кеше берничә казын туйга дип саклап тоткан. Чөнки пар каз туйның хөрмәтле күчтәнәче. Матур табакка салып, казны туй мәҗлесенең түренә чыгарганнар. Аны бүлүне бу эшне җиренә җиткереп, йолаларын үтәп башкаручы, үрнәк тормышлы мөхтәрәм осталарга тапшырганнар. Каз күтәреп килгән “күчтәнәчле кунак” һәрвакыт аерым хөрмәткә лаек саналган.

Каз өмәләре авыл тормышының күренекле вакыйгасы булган. Аны бигрәк тә кызлар көтеп алганнар. Каз өмәсеннән читтә калмас өчен, алар бәбкәләре күп булган апаларга җәйдән үк сүз салып куйганнар. Бу гаиләгә ошарга, ярарга тырышканнар, йорт эшләрендә булышканнар.

Каз өмәсе ул эш кенә түгел, ә матур итеп аралашу, күңел ачу, үзеңне күрсәтү чарасы да булган. Ә эшенә килгәндә – күмәкләшеп эшләгәч, каз йолку бәйрәм сыйфатын алган. Кызларның осталары үзләренең булганлыкларын шунда күрсәткәннәр.

Йолкыган казларны көянтәгә асып, кызлар чишмәгә, су буена юл тотканнар. Анда барып казларны салкын чишмә суында чайкый-чайкый юганнар. Чишмәгә бару үзе дә йола белән бәйле. Кызларга, гадәттә, гармуннарын алып, егетләр иярә торган булган. Монда да җыр җырланган, такмак әйтелгән, чишмә буенда биюләр башкарылган.

Казларны юып кайтышка хуҗабикә каз маенда бик әйбәтләп коймак, я тәбикмәк пешереп, чәй әзерләп көтеп торган. Ә аш-бәлешләр кичкә әзерләнә. Монда инде кызлар белән бергә башка кунаклар, егетләр дә чакырыла. Кичке мәҗлес уенга халык иң матур киемнәрен киеп, бизәнеп ясанып килгән.

Күргәнебезчә, каз өмәсе – ул нигездә авыл тормышының бер бизәге булган. Кайбер җирләрдә ул әле дә шулай дәвам итә.

Көзге байлык! Көзге муллык!
Авылда каз өмәсе!
Яше-карты, бала-чага —
Шау-гөр килә һәммәсе!

ИХЛАСТАН
ЕЛДАГЫ БӘЙРӘМНӘР / КАЛЕНДАРЬНЫЕ ПРАЗДНИКИ
ЕЛДАГЫ БӘЙРӘМНӘР / КАЛЕНДАРЬНЫЕ ПРАЗДНИКИ
012.8k.
Яңа ел белән котлаулар, шигырьләр / Поздравления с новым годом на татарском
Яңа 2022 ел белән котлаулар, яна ел котлаулары, шигырьләр матур теләкләр! Сезгэ телэгем! Ап-пак карлар
ИХЛАСТАН
яңа ел шигырьләре
ЕЛДАГЫ БӘЙРӘМНӘР / КАЛЕНДАРЬНЫЕ ПРАЗДНИКИ
04.1k.
Яңа ел шигырьләре
Яна ел шигыре, яңа ел шигырьләре. Чыршы әйләнәсендә Каршылыйк, дуслар, бергәләп: Яңа ел килә безгә!
ИХЛАСТАН
ЕЛДАГЫ БӘЙРӘМНӘР / КАЛЕНДАРЬНЫЕ ПРАЗДНИКИ
035.9k.
Әниләр көненә котлаулар / Поздравления с днем матери на татарском
Әниләр көненә котлаулар (поздравления с днем матери на татарском). Әни – җирдә иң газиз, иң якын кеше
ИХЛАСТАН
шоферлар коне белэн котлаулар
ЕЛДАГЫ БӘЙРӘМНӘР / КАЛЕНДАРЬНЫЕ ПРАЗДНИКИ
03.1k.
Автомобиль йөртүчеләр көне белән
Сезнең игътибарга автомобиль (машина) йөртүчеләр, шоферлар көне белән котлаулар тәкъдим итәбез.
ИХЛАСТАН
Әтиләр көне белән
ЕЛДАГЫ БӘЙРӘМНӘР / КАЛЕНДАРЬНЫЕ ПРАЗДНИКИ
07.5k.
Әтиләр көне белән котлаулар
Безнең илебездә моңа кадәр Әтиләр көне билгеләп үтелми иде, без ел саен Әниләр бәйрәмен үткәрдек, тик
ИХЛАСТАН
укытучылар көне белән котлау
ЕЛДАГЫ БӘЙРӘМНӘР / КАЛЕНДАРЬНЫЕ ПРАЗДНИКИ
013.7k.
Укытучылар көне белән котлаулар
Безнең сайттагы укытучылар көне белән котлау шигырьләре күркәм бәйрәм – Халыкара укытучылар көнендә
ИХЛАСТАН
ТУГАН КӨН БЕЛӘН / С ДНЕМ РОЖДЕНИЯ
Этигэ котлаулар / Поздравления папе
030.1k.
Әтиемнең күркәм сыйфатлары Булса әгәр hәрбер ир-атта.
ИХЛАСТАН
Туган көнгә котлаулар \ Поздравления с днем рождения
0266k.
Туган көн елга бер генә килә. Шушы елдагы бер көнне
ИХЛАСТАН
Әниләрне котлау / Поздравления маме на татарском
084.6k.
Бүген безнең өчен зур бәйрәм. Безнең иң яраткан, иң
ИХЛАСТАН
татарча котлау балаларга
Балаларга телэклэр, котлаулар / Поздравления и пожелания детям
011.9k.
Сезнең әлеге сәхифәне ни өчен каравыгыз, билгеле, безнең
ИХЛАСТАН
Бабайга котлау / Поздравления дедушке
04.7k.
Бабабыз акыл иясе, Бабабыз уңган кеше. Нәрсәгә тотынса
ИХЛАСТАН
Эбилэргэ котлаулар / Поздравления бабушке
04.4k.
Чал чәчәләрең бигрәк күркәм, Күзләреңдә горур сабырлык.
ИХЛАСТАН
Көзен туганнарга котлау
01.7k.
Көз көне туганнарга Көзләр җиткән, гөлләр шиңгән, Агачлар
ИХЛАСТАН
Кышта туганнарны котлау
02.4k.
Йолдыздай җемелди ак карлар, Күмелә бар дөнья аклыкка.
ИХЛАСТАН
Язын туганнарга котлау
02.4k.
Елның иң матур чагында Якты майда тугансың Әткәң-әнкәң
ИХЛАСТАН